روايات محدودى هم كه رسيده به خاطر خبر واحد بودن قابل‌اعتماد نيستند ، و روشن‌ترين علّت بر نبودن دليل معتبر ، اختلاف اهل مكه ، مدينه ، شام ، بصره و كوفه است كه دربارهء تعداد آيات اعداد متفاوتى ارائه كرده‌اند . بعضى گفته‌اند : عدد آيات قرآن شش هزار است ، و بعضى ديگر گفته‌اند : شش هزار و دويست و چهار آيه است ، يكى گفته شش هزار و دويست و چهارده آيه و يكى ديگر گفته نوزده آيه ، بعضى گفته‌اند بيست و پنج و بعضى ديگر سى و شش . « 1 » و كوتاه سخن ، وقتى اعداد به يك نص متواتر و يا حداقل خبر واحد قابل اعتنايى منتهى نشود ، و هيچ آيه‌اى به‌طور اطمينان‌بخشى ، از ساير آيات قبل و بعدش متمايز نگردد ، هيچ الزامى نيست كه يكى از اين‌روايت اخذ شود ، لاجرم هريك از اين‌روايات كه روشن و قابل‌اعتماد بود را مىپذيريم و مابقى را طرد مىكنيم ، و يا به هيچ‌يك عمل نمىكنيم ، و اگر شخصى اهل تدبّر باشد ، بايد به هرروايتى كه در نظرش بيشتر قابل‌اعتماد بود ، عمل نمايد . « 2 » س 64 - عدد آيات قرآن از نظر على عليه السّلام و سائر ائمه اهل بيت عليهم السّلام چگونه است ؟ ( بحث روايتى و قرآنى ) ج - آنچه كه از على عليه السّلام در عدد كوفيان نقل شده معارض است با ادلّه‌اى كه از خود آن جناب و همچنين از ساير ائمه اهل بيت عليهم السّلام رسيده كه : در هرسوره « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » * جزء آن سوره و يكى از آيت آن است ، « 3 » زيرا به حساب كوفيان ، تنها « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » فاتحه ، جزء سوره است ، و

--> ( 1 ) . ر . ك : الاتقان سيوطى ؛ ج 1 ، ص 67 . ( 2 ) . الميزان ؛ ج 13 ، ص 320 و 321 . [ با تصرف ] ( 3 ) . تفسير عياشى ، ج 1 ، ص 19 ، ح 3 .